Agrobakterial transformasiya – Agrobacterium tumefaciens bakteriyasi plastidasi (Ti-plazmida) yordamida maqsadli genlarni oʻsimliklar genomiga kiritish usuli.
Akklimatizatsiya – in vitro sharoitida yetishtirilgan regenerant-oʻsimliklarni tuproq sharoitiga (ex vitro) moslashtirish bosqichi.
Auksinlar – oʻsimlik toʻqimalari va hujayralarining boʻlinishi hamda ildiz otishini ragʻbatlantiruvchi fitogormonlar guruhi (masalan, IYK, IYUOK).
Autoklavlash – yuqori harorat va bosim ostida oziqa muhitlari, idishlar va laboratoriya asboblarini toʻliq sterillash jarayoni.
Bioreaktor (Fermenter) – mikroorganizmlar, oʻsimlik yoki hayvon hujayralarini sanoat va laboratoriya miqyosida koʻpaytirish hamda biologik mahsulotlar sintez qilish uchun moʻljallangan maxsus idish (qurilma).
Bioremediatsiya – atrof-muhit, tuproq va suvlarni zaharli chiqindilardan (ogʻir metallar, neft mahsulotlari) mikroorganizmlar yoki oʻsimliklar yordamida tozalash texnologiyasi.
Biotexnologiya – tirik organizmlar, biologik tizimlar va jarayonlardan sanoat, tibbiyot, qishloq xoʻjaligi va atrof-muhit muhofazasida foydalanishni oʻrganuvchi fan va ishlab chiqarish sohasi.
CRISPR/Cas9 – genomni maqsadli tahrirlash (gen nokauti yoki gen kiritish) uchun qoʻllaniladigan zamonaviy molekulyar-biologik tizim.
Dedifferensiallanish – ixtisoslashgan oʻsimlik hujayralarining oʻz ixtisosligini yoʻqotib, faol boʻlinuvchi va ixtisoslashmagan kallus hujayralariga aylanish jarayoni.
Eksplant – in vitro oziqa muhitiga ekish va kultivatsiyalash uchun oʻsimlik yoki hayvon toʻqimasidan ajratib olingan kichik boʻlakcha.
Elektroporatsiya – elektr impulsi ta’sirida hujayra membranalarida vaqtincha gʻovaklar hosil qilish orqali foreign DNK yoki genlarni hujayra ichiga kiritish usuli.
Fermentatsiyalash – bioreaktorlarda mikroorganizmlar metabolizmidan foydalanib oqsillar, fermentlar, spirtlar yoki organik kislotalar kabi mahsulotlarni biokimyoviy olish jarayoni.
Fitogormonlar – oʻsimliklarning oʻsishi, rivojlanishi va diferensiallanishini boshqaruvchi biologik faol moddalar (auksinlar, sitokininlar, gibberellinlar).
Gen muhandisligi – rekombinant DNK va RNK molekulalarini yaratish, genlarni bir organizmdan boshqasiga koʻchirib oʻtkazish va genomni oʻzgartirish usullari majmui.
Genetik oʻzgartirilgan organizm (GMO) – geni gen muhandisligi usullari yordamida sun'iy ravishda oʻzgartirilgan yoki unga begona gen kiritilgan organizm.
Gibridoma – B-limfotsit va osma (mieloma) hujayralarining duragaylanishidan olingan, monoklonal antitanalar ishlab chiqaruvchi va cheksiz boʻlinuvchi gibrid hujayra.
Hujayra muhandisligi – sun'iy oziqa muhitida hujayra va toʻqimalarni oʻstirish, duragaylash hamda qayta tiklashga asoslangan biotexnologik usullar majmui.
Immobilizatsiyalangan fermentlar – eriydigan holatdan erimaydigan tashuvchi matrisaga (gel, polimer) biriktirilgan, koʻp marotaba ishlatilishi mumkin boʻlgan fermentlar.
In vitro – biologik obyekt, toʻqima yoki hujayralarni tirik organizmdan tashqarida, probirka yoki sun’iy oziqa muhitida sterillangan sharoitda oʻstirish.
In vivo – biologik va biokimyoviy jarayonlarni tirik organizmning tabiiy ichki muhitida oʻtkazish yoki kuzatish.
Kallus (Kallus toʻqimasi) – oʻsimliklarning jarohatlangan joyida yoki in vitro sharoitida hosil boʻladigan, ixtisoslashmagan, tartibsiz boʻlinadigan hujayralar toʻplami.
Klonal mikrokupaych – oʻsimlik toʻqima va meristemalaridan foydalanib, in vitro sharoitida qisqa vaqt ichida ota-ona oʻsimligiga aynan oʻxshash koʻplab nusxalarni (klonlarni) yetishtirish usuli.
Laminar boks (Laminar flow hood) – havosi HEPA-filtrlar orqali tozalanib beriladigan va mikrobiologik hamda toʻqima kulturasida sterillikni ta'minlaydigan maxsus ish stoli.
Meristema – oʻsimliklarning poya va ildiz uchida joylashgan, toʻxtovsiz boʻlinish va yangi toʻqimalarni hosil qilish xususiyatiga ega differensiallanmagan toʻqimasi.
Mikroalimentatsiyalash / Oziqa muhiti – in vitro sharoitida hujayra va toʻqimalar oʻsishi uchun zarur boʻlgan mineral tuzlar, uglevodlar, vitaminlar va gormonlar aralashmasi (masalan, Murashige-Skoog muhiti).
Monoklonal antitanalar – bitta immun B-hujayrasi kloni tomonidan ishlab chiqariladigan va faqat bitta ma'lum antigenga qarshi oʻta yuqori spetsifiklikka ega oqsillar.
Oʻzak hujayralar (Stem cells) – cheksiz boʻlinish va organizmning har xil turdagi ixtisoslashgan hujayra hamda toʻqimalariga aylanish (diferensiallanish) qobiliyatiga ega hujayralar.
PBK (Polimeraza zanjir reaksiyasi - PCR) – molekulyar biotexnologiyada DNKning ma'lum bir boʻlagini eksponensial ravishda koʻpaytirish (amplifikatsiya qilish) usuli.
Plazmida – bakteriya va ba'zi zamburugʻlar hujayrasida xromosomadan tashqari mustaqil replikatsiyalanuvchi halqasimon kichik DNK molekulasi (vektor sifatida qoʻllaniladi).
Protoplast – hujayra devori fermentativ yoʻl bilan (sellyulaza, pektinaza) toʻliq olib tashlangan oʻsimlik yoki bakteriya hujayrasi.
Regeneratsiya – in vitro kulturasidagi kallus yoki organ boʻlakchalaridan toʻliq va somatik jihatdan sogʻlom oʻsimlikni qayta tiklash jarayoni.
Rekombinant DNK – gen muhandisligi usullari yordamida har xil manbalarga mansub DNK boʻlaklarini bir-biriga ulab sun'iy hosil qilingan DNK molekulasi.
Restriktaza (Restriksion endonukleaza) – DNK molekulasini muayyan maxsus ketma-ketliklar (palindromlar) boʻylab kesuvchi va gen muhandisligida ishlatiladigan ferment.
Sitokininlar – hujayralarning boʻlinishi (sitokinez), kurtak va poya shakllanishini ragʻbatlantiruvchi fitogormonlar guruhi (masalan, BAP, kinetin).
Somatik embriogenez – jinsiy jarayonsiz, somatik (tana) hujayralardan murtak hamda sun'iy urugʻlar hosil boʻlishi jarayoni.
Somaklonal oʻzgaruvchanlik – toʻqima kulturasida (in vitro) uzun muddat oʻstirilgan hujayralar va regenerantlarda uchraydigan irsiy hamda fenotipik oʻzgarishlar.
Toʻqima muhandisligi – shikastlangan toʻqima va organlarni oʻrnini bosish yoki tiklash uchun biologik matrisa (skaffold) hamda hujayralar yordamida sun'iy toʻqimalar yaratish sohasi.
Vektor – maqsadli genlarni xoʻjayin hujayraga yetkazib berish va unga integratsiya qilish uchun ishlatiladigan transport DNK molekulasi (plazmidalar, viruslar).